RAZVOJ LOKALNE ZAJEDNICE

Projekat "Efikasan opštinski menadžer i aktivni informisani građani – korak ka razvijenijim opštinama"

Uvod

Novi zakon o lokalnoj samoupravi, koji je donet 2002. godine, kao jednu od novina predviđa i konstituisanje opštinskog menadžera. Obzirom da je ova institucija fakultativnog karaktera, u većini opština u Srbiji ona nije konstituisana. Takođe, Zakon ne reguliše detaljno nadležnosti i način rada ove ustanove, već je ostavljeno da Predsednik opštine to uredi putem ugovora sa opštinskim menadžerom u kojem treba da utvrdi načine i uslove njegovog rada. Zakon o lokalnoj samoupravi definiše opštinskog menadžera, pre svega, kao osobu čiji je glavni zadatak da radi na ekonomskom razvoju opštine. Iskustva drugih zemalja pokazuju, međutim, da uloga menadžera treba da bude šira. U nekim zemljama opštinski tj. gradski menadžer ima čak izvršnu funkciju, dok u Srbiji on funkcioniše samo kao savetnik Predsedniku opštine, tj. Gradonačelniku. Menadžer u nekim zemljama vrši i funkcije u opštinskoj upravi koje su u Srbiji poverene načelniku opštinske uprave.

Stoga je prepoznata potreba da se najpre poboljša i razjasni funkcionisanje institucije opštinskog menadžera u trenutno važećim zakonskim okvirima, a na duži rok i daju preporuke i doprinos za eventualna nova zakonska rešenja.

Pokazalo se, takođe, da su u većini opština privredni kapaciteti neiskorišćeni, a opštine, pored toga što imaju odgovarajuće potencijale, ekonomski stagniraju ili čak nazaduju. Razlozi za ovakvo stanje najčešće su loša organizacija i nedostatak upravljačkih kapaciteta neophodnih za izradu strategija i planova razvoja opštine i privlačenje investicija. Loše upravljanje u opštinama često dovodi do rasipanja kapaciteta i resursa, a nadalje i siromašenja opštine i njenih građana. Stoga je neophodno da se u što više opština uspostavi institucija čiji će zadatak biti da kontinuirano radi na ukupnom privrednom razvoju opština, uz istovremenu brigu o očuvanju životne sredine, kao i dobroj organizaciji poslova opštine.

Čest je slučaj da su opštine u Srbiji sredine koje su zatvorene za bilo kakve promene, što je čest uzrok privrednoj stagnaciji. Ovakva situacija proizvela je potrebu za ustanovljavanjem institucije čiji bi posao bio da inicira i osmišljava reforme koje su ostvarive u datoj opštini.

Postojeći propisi često usporavaju ili onemogućavaju nove poslovne inicijative i kapitalna ulaganja. Stoga je potrebno da neko ko ima uvida u to koje su stvarne prepreke na terenu, daje povratnu informaciju lokalnim vlastima o tome koje bi zakonske regulative trebalo izmeniti ili eventualno doneti nove.

U mnogim opštinama gde je uspostavljen opštinski menadžer potrebno je dalje raditi na njegovom boljem funkcionisanju, što podrazumeva ne samo edukaciju o menadžmentu, već i podizanje svesti menadžera o potrebi transparentnog rada i orijentisanosti ka građanima.

Nešto o projektu

Projekat “Efikasan o pštinski menadžer i aktivni i nformisani građani – korak ka razvijenijim opštinama ” ima za cilj da doprinese podizanju kapaciteta lokalnih samouprava kroz promovisanje značaja i razjašnjavanje uloge opštinskog menadžera i nastojanje da se ova institucija ustanovi u onim opštinama u kojima to još nije urađeno, kao i podizanje svesti građana o potrebi efikasnijeg upravljanja lokalnim zajednicama. Projekat predstavlja nastavak CeSID -ove uspešne saradnje sa Evropskom Agencijom za rekonstrukciju koja je donator na ovom projektu. Realizacija sledećih aktivnosti na projektu će trajati od jula 2006. godine do juna 2007:

• Odabir tima koji će raditi na projektu;

• Pripremni seminar za tim i lokalne koordinatore i saradnike CeSID-a;

• Javnomnenjsko istraživanje;

• Trening trenera – odnosno trening za tim koji će raditi na projektu

• Studijska poseta Slovačkoj;

• Izrada studije o instituciji opštinskog menadžera;

• Seminar o instituciji opštinskog menadžera;

• Izrada prezentacije o instituciji opštinskog menadžera za građane

• Formiranje timova za vodjenje kampanje i kampanja za opštinskog menadžera u opštinama gde nije postavljen opštinski menadžer;

Ciljne grupe na projektu su: menadžeri, predsednici opština, načelnici opštinskih uprava, lokalni privrednici (direktni korisnici), kao i lokalno stanovništvo i ukupno stanovništvo Srbije (indirektni korisnici).

"Do sada je na projektu uspešno izvedeno prvih pet aktivnosti. Prva od njih je bila okupljanje tima stručnjaka koji će raditi na realizaciji daljih projektnih aktivnosti, druga organizovanje pripremnog sastanka, a treća javnomnenjsko istraživanje koje je obavljeno krajem avgusta i obuhvatilo je 1800 građana, kao i 180 opštinskih funkcionera u 18 opština u Srbiji. Analiza rezultata istraživanja će biti dostupna na ovim stranicama, a takođe činiće sastavni deo studije o opštinskom menadžeru koja će biti izrađena u narednim mesecima. Trening trenera je četvrta aktivnost koja je organizovana u periodu od 2. do 5. oktobra na Fruškoj gori. Osnovni cilj ove aktivnosti je bio da se deset CeSID-ovih trenera, koji su već ranije bili angažovani na programu "Razvoj lokalne samouprave", blize upozna sa institucijom opštinskog menadžera, što je trebalo da im pomogne prilikom njihovih budućih aktivnosti na ovom projektu.

Učesnici su bili ne samo u prilici da diskutuju o zakonskim okvirima za postavljenje i funkcionisanje opštinskih menadžera, već su mogli da se informisu o uporednim iskustvima iz Slovačke u ovoj oblasti. Pored toga, jedan od predavača bio je i gospodin Živa Lazić, opštinski menadžer iz Golupca, koji je upoznao učesnike i sa nekim praktičnim problemima sa kojima se susreću opštinski menadžeri u Srbiji. Takođe, učesnicima su bili predstavljeni rezultati istraživanja javnog mnenja koje je imalo za cilj da ustanovi stepen poznavanja institucije opštinskog menadžera od strane građana, kao i njihove stavove o ulozi i potrebi ustanovljavanja ove institucije. Drugi deo treninga trenera bio je posvećen predavačkim sposobnostima učesnika. Na ovaj način su svi oni koji su prisustvovali treningu trenera na Fruškoj gori pripremljeni za dalje aktivnosti koje slede na projektu.

Kao peta aktivnost projekta, od 20. do 24. novembra 2006. godine obavljena je studijska poseta Slovačkoj. Prilikom ove posete CeSID-ov projektni tim je imao priliku da se upozna sa teorijskim i praktičnim rešenjima vezanim za funkcionisanje opštinskog menadžera u Slovačkoj, kao i sa modalitetima saradnje opštinskog menadžera sa građanima i predstavnicima civilnog sektora na izradi lokalnih planova razvoja. U Bratislavi, Turčanskim Teplicama, Nitri i Trnavi CeSID-ov tim je iskoristio priliku da razmeni iskustva sa gradonačelnicima, opštinskim menadžerima, finansijskim menadžerima, predsednikom i potpredsednikom Asocijacije opštinskih menadžera, predsednikom Asocijacije gradova i opština, predsednicom Asocijacije lokalnih finansijskih menadžera, kao i stručnjacima za lokalni ekonomski razvoj. Ovo iskustvo je bilo dragoceno zbog daljih aktivnosti na projektu čiji će proizvod biti preporuke za unapređenje rada opštinskih menadžera u Srbiji, kao i promocija potrebe uspostavljanja ove institucije u opštinama u kojima još nije ustanovljena. Domaćin CeSID-u na ovoj studijskoj poseti bila je slovačka nevladina organizacija Centar za razvoj lokalne samouprave."

Preuzmite publikaciju "Efikasan opštinski menadžer" u PDF formatu

Projekat finansira EU, realizuje Evropska agencija za rekonstrukciju, a sprovodi Konzorcijum Centar za razvoj neprofitnog sektora i Fond centar za demokratiju, u okviru programa "Fond za podrsku civilnom drustvu u Srbiji".

Ovaj veb sajt ne predstavlja zvanièni stav Evropske komisije. Inicijatori ovog sajta su iskljuèivo odgovorni za informacije koje se nalaze na ovom veb sajtu.